Keynote “grip op de digitale samenleving” voor Doxis seminar

Begin deze maand was ik te gast op het Doxis seminar, onder andere georganiseerd door the New Scientist, in het NEMO science museum. Het thema was “This is now! Welcome in your virtual world!”

Mijn presentatie ging over de uitdagingen om burgers te betrekken bij besluitvorming over complexe, digitale infrastructuren. Het was mijn bedoeling om vooral de materialiteit van digitale infrastructuren te benadrukken. Immers, voor veel mensen is het internet vooral immaterieel. Het is abstract, het zweeft ergens rond in een wolk (“the cloud”), en het is dus moeilijk om daar grip op te krijgen. Dat gevoel verandert als we ons realiseren dat we het in feite hebben over fysieke hardware, dat in handen is van aanwijsbare partijen, die zich te houden hebben aan wetgeving en met wie ethische codes af te spreken zijn.

“De Congrestekenaar” heeft de dag prachtig visueel gemaakt, hierbij het stukje tekening dat verwijst naar mijn presentatie.

En dit is wat”Documentwereld” over mijn presentatie schreef (het hele artikel vind je hier):

Technologie is geen oplossing
Dorien Zandbergen, antropologe bij de UvA, pleitte er in haar presentatie nog maar eens voor dat technologie inderdaad geen oplossing is, maar een hulpmiddel. Zij sloot daarmee eigenlijk mooi aan op het verhaal van Konijn en impliciet ook op het verhaal van Schnitzler. ‘In de zogenaamde smart cities wordt van alles aan gegevens verzameld waarmee ‘wij beter kunnen worden bediend’. Toepassen van die technologieën lijkt de facto standaard te worden. Het is niet de vraag óf maar meer wanneer we die technologie gaan toepassen en hoeveel we willen toepassen. Douglas Engelbart, een Amerikaanse elektrotechnicus en uitvinder van de muis, waarschuwde al in de jaren ’80 [correctie DZ: ik had het over de jaren 50] van de vorige eeuw: ‘We have built a civilization beyond our understanding and we are finding that it is getting out of hand. What are we to do?’ Vrij vertaald, hoe remmen we de invloed van technologie tot een proportie die we zélf nog kunnen managen? Hoe houden we grip op onze zelf gecreëerde, digitale samenleving? We hadden technologie nodig om de wereld te begrijpen en nu begrijpen we de technologie niet meer. Er is een enorme publieke betrokkenheid bij de digitale ontwikkelingen in de maatschappij aan het ontstaan, maar het is tegelijkertijd belangrijker en ingewikkelder dan ooit om het te begrijpen. Die betrokkenheid moeten we organiseren. Technologie is niet de oplossing. Technologie wordt echter aan het publiek al als dé oplossing aangedragen. Een ander gevaar is dat technologie onzichtbaar en genetwerkt is; het is een black box. Het is overal en nergens en we hebben het niet in ons bezit, al lijkt het soms wel zo.’

Zandbergen pleitte voor een wederopstanding van ‘het publiek’. ‘We moeten terug naar de basis. Technologie is ondersteunend. Het moet buiten het oplossingsidioom gehouden worden. De discussie moet niet gaan over welke technologie we gaan gebruiken, maar over hoe we een probleem oplossen. Maak duidelijk waar technologie zit: het moet weer gematerialiseerd worden, zichtbaar gemaakt. Het gaat toch om computers, kabels en satellieten? Laat dat zien en maak duidelijk wat het doet en waarom. Dan kun je je als individu of als maatschappij afvragen of je dat eigenlijk wel wilt. Daarmee krijgen we weer grip op ons leven en wordt de technologie gedemocratiseerd: we kunnen erover meebeslissen.’

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s